SprintRay ماده ترمیمی جدید Midas Restore را برای ساخت کراون، اینله، آنله و ونیر دائمی در مطب معرفی کرده است؛ محصولی با بیش از ۷۵ درصد فیلر شیشه‌سرامیک و زیرکونیا که با فناوری Midas Digital Press تولید می‌شود و قرار است چاپ سه‌بعدی را بیش از گذشته وارد قلمرو ترمیم‌های دائمی کند.
شرکت SprintRay از عرضه تجاری Midas Restore خبر داده است؛ یک رزین ترمیمی پُرفیلر که به‌طور اختصاصی برای سیستم Midas Digital Press طراحی شده و امکان ساخت برخی ترمیم‌های دائمی را در یک گردش‌کار دیجیتال Chairside فراهم می‌کند.
Midas Restore برای ساخت کراون تک‌واحدی، اینله، آنله و ونیر تک‌واحدی دائمی طراحی شده و در ایالات متحده دارای مجوز FDA 510(k) است. محصول جدید از اول سپتامبر ۲۰۲۶ وارد بازار آمریکا شده است.
اما اهمیت این خبر فقط معرفی یک رزین جدید نیست. SprintRay در واقع تلاش کرده یکی از محدودیت‌های قدیمی چاپ سه‌بعدی دندان‌پزشکی را هدف قرار دهد: اینکه چگونه می‌توان ماده‌ای با مقدار بالای فیلر سرامیکی و در نتیجه خواص مکانیکی و اپتیکی مناسب‌تر را با یک سیستم چاپ Chairside پردازش کرد.
Midas Restore چیست؟
Midas Restore یک ماده رزینی light-curable است که بیش از ۷۵ درصد وزنی فیلر دارد. این فیلر از ترکیب ذرات glass ceramic و zirconia تشکیل شده است.
افزایش مقدار فیلر در مواد رزینی معمولاً می‌تواند ویژگی‌هایی مانند مقاومت سایشی، حفظ پولیش و برخی خواص مکانیکی را بهبود دهد؛ اما یک مشکل مهم ایجاد می‌کند: هرچه مقدار فیلر بیشتر شود، ماده غلیظ‌تر یا ویسکوزتر می‌شود و پردازش آن با بسیاری از چاپگرهای سه‌بعدی متداول دشوارتر خواهد شد.
SprintRay برای عبور از همین محدودیت، Midas Restore را به‌طور اختصاصی برای پلتفرم Midas Digital Press توسعه داده است.
فناوری Midas چگونه کار می‌کند؟
بسیاری از چاپگرهای رزینی متداول دندان‌پزشکی به این متکی هستند که رزین مایع در هر لایه بتواند در سطح ساخت جریان پیدا کند. زمانی که رزین بسیار ویسکوز شود، همین جریان یافتن می‌تواند به یک محدودیت تبدیل شود.
فناوری Digital Press Stereolithography یا DPS در سیستم Midas رویکرد متفاوتی دارد.
در این سیستم، ماده پُروییسکوز درون کپسول‌های بسته قرار دارد و Midas آن را به‌صورت فعال به ناحیه ساخت هدایت می‌کند. به این ترتیب، سیستم کمتر به جریان آزاد یک رزین کم‌ویسکوز وابسته است و می‌تواند موادی با میزان فیلر بالاتر را پردازش کند.
این همان نکته‌ای است که Midas Restore را از بسیاری از رزین‌های معمول چاپ سه‌بعدی جدا می‌کند: ماده ابتدا برای یک چاپگر عمومی طراحی نشده است؛ بلکه ماده و دستگاه عملاً به‌عنوان یک سیستم واحد توسعه پیدا کرده‌اند.
به چه درد می‌خورد؟
هدف SprintRay این است که بخشی از ترمیم‌های دائمی را بتوان در همان جلسه درمان و در داخل مطب تولید کرد.
گردش‌کار پیشنهادی به‌طور خلاصه چنین است:
اسکن دیجیتال → طراحی ترمیم → ساخت در Midas Digital Press → Post-curing → پولیش → تنظیم و باندینگ نهایی
SprintRay می‌گوید ترمیم پس از ساخت می‌تواند در حدود چهار دقیقه post-cure شود و مرحله پولیش نیز با دو polishing wheel در کمتر از دو دقیقه انجام شود؛ بدون نیاز به glaze یا پخت در کوره. از آنجا که ماده پایه رزینی دارد، امکان adjustment، اضافه کردن ماده و repair داخل دهان نیز وجود دارد.
در نتیجه، ایده اصلی این است که بیمار برای برخی ترمیم‌ها بتواند در همان جلسه با ترمیم نهایی از مطب خارج شود؛ بدون provisional و بدون جلسه دوم.
چرا این موضوع برای دندان‌پزشکی دیجیتال مهم است؟
چاپ سه‌بعدی سال‌هاست در دندان‌پزشکی استفاده می‌شود، اما بخش بزرگی از موفقیت آن در کاربردهایی مانند مدل، surgical guide، splint، denture و ترمیم‌های موقت بوده است.
ورود جدی‌تر مواد چاپی به حوزه definitive restorative dentistry مرحله متفاوتی از این فناوری محسوب می‌شود.
تا امروز در بسیاری از کلینیک‌های دیجیتال، ساخت ترمیم دائمی Chairside بیشتر با روش milling و استفاده از بلوک‌هایی مانند ceramic، lithium disilicate یا مواد hybrid شناخته می‌شد.
Midas Restore نشان می‌دهد که فناوری additive manufacturing نیز به‌تدریج در حال نزدیک شدن به همین قلمرو است.
این به معنی پایان milling یا جایگزینی فوری سیستم‌های CAD/CAM موجود نیست، اما رقابت تازه‌ای را شکل می‌دهد: به‌جای تراشیدن یک ترمیم از داخل یک بلوک، آیا می‌توان آن را مستقیماً و با استفاده از مواد پُرفیلر تولید کرد؟
SprintRay چه عملکردی برای ماده جدید گزارش کرده است؟
طبق داده‌های آزمایشگاهی منتشرشده توسط SprintRay، Midas Restore در تست‌های biaxial flexural strength به حداکثر ۲۱۵ مگاپاسکال و میانگین ۱۸۰ مگاپاسکال رسیده است.
شرکت همچنین گزارش کرده که ماده پس از ۵۰۰۰ سیکل شبیه‌سازی مسواک‌زدن، ۹۸ درصد براقیت اولیه خود را حفظ کرده و در تست داخلی ۲۰۰ هزار سیکلی، مقاومت سایشی آن پنج برابر ماده نسل قبل SprintRay Ceramic Crown بوده است.
Inside Dentistry نیز همین داده‌ها را گزارش کرده، اما تصریح می‌کند که اعداد مربوط به wear و gloss از آزمایش‌های SprintRay به دست آمده‌اند.
بنابراین این اعداد را باید در حال حاضر داده‌های آزمایشگاهی شرکت سازنده دانست، نه اثبات قطعی دوام چندساله ترمیم در محیط دهان.
ماده‌ای که قرار نیست فقط «سخت‌تر» باشد
یکی از نکات جالب در طراحی Midas Restore این است که SprintRay تمرکز خود را صرفاً روی رسیدن به بالاترین عدد مقاومت خمشی قرار نداده است.
شرکت می‌گوید flexural modulus ماده به dentin نزدیک‌تر طراحی شده است. مقدار میانگین گزارش‌شده حدود ۱۰ گیگاپاسکال است. ایده این است که پس از adhesive bonding، دندان و ترمیم به‌جای دو ساختار کاملاً مجزا، بیشتر به‌صورت یک مجموعه مکانیکی عمل کنند و نیرو در ساختار باقیمانده دندان و restoration توزیع شود.
به عبارت ساده، فلسفه طراحی این ماده فقط «هرچه سخت‌تر، بهتر» نیست؛ بلکه تلاش شده میان strength، wear، flexibility، polishability و رفتار ترمیم پس از باند شدن به دندان تعادل برقرار شود.
ظاهر ترمیم چطور است؟
SprintRay برای Midas Restore ویژگی‌های اپتیکی نزدیک به مواد استتیک رایج را نیز مطرح کرده است.
در تست شرکت، shade A1 دارای translucency parameter برابر 13.5 بوده؛ عددی که در همان پروتکل آزمایش در محدوده گزارش‌شده برای milled lithium disilicate HT قرار گرفته است.
ماده در پنج شید A1، A2، A3، B1 و C2 عرضه می‌شود.
از آنجا که restoration پس از ساخت نیاز به glaze و furnace ندارد و با polishing به سطح نهایی می‌رسد، SprintRay این ویژگی را یکی از عوامل ساده‌تر شدن workflow Chairside معرفی می‌کند.
یک گام به سمت چاپ سه‌بعدی ترمیم نهایی
John Flucke در وبلاگ فناوری دندان‌پزشکی خود، این خبر را در چارچوب پیشرفت سریع material science در 3D printing قرار داده است. به اعتقاد او، در کنار پیشرفت طراحی دیجیتال، تحول مواد ترمیمی نیز با سرعت زیادی ادامه دارد و افزایش filler load یکی از نشانه‌های این حرکت است.
از این منظر، Midas Restore بیش از آنکه صرفاً یک محصول جدید باشد، نشانه روند گسترده‌تری است: چاپ سه‌بعدی دندان‌پزشکی در حال حرکت از ساخت قطعات جانبی و موقت به سمت ترمیم‌های دائمی با ارزش بالینی بالاتر است.
آیا چاپ سه‌بعدی قرار است جای CAD/CAM Milling را بگیرد؟
فعلاً برای چنین نتیجه‌گیری‌ای زود است.
Midas Restore یک فناوری تجاری و FDA-cleared است، اما داده‌های برجسته مربوط به مقاومت سایشی، حفظ پولیش و برخی ویژگی‌های مکانیکی که تاکنون منتشر شده‌اند عمدتاً از آزمایش‌های خود SprintRay می‌آیند. Inside Dentistry نیز عملکرد محصول را با همین نسبت‌دهی به داده‌های شرکت گزارش کرده است.
پرسش مهم‌تر در مرحله بعد این خواهد بود که این ترمیم‌ها پس از چند سال عملکرد واقعی در دهان، به‌خصوص در نواحی posterior و تحت نیروهای اکلوزالی، چه رفتاری نشان می‌دهند.
تا زمانی که داده‌های بالینی مستقل و بلندمدت بیشتری منتشر نشود، مقایسه مستقیم longevity این فناوری با مواد تثبیت‌شده‌ای مانند lithium disilicate یا zirconia باید با احتیاط انجام شود.
جمع‌بندی
عرضه Midas Restore را می‌توان یکی از نشانه‌های مهم بلوغ 3D printing در restorative dentistry دانست.
SprintRay با ترکیب یک رزین حاوی بیش از ۷۵ درصد فیلر شیشه‌سرامیک و زیرکونیا با فناوری Digital Press تلاش کرده محدودیتی را دور بزند که سال‌ها مواد بسیار پُرفیلر را برای بسیاری از چاپگرهای سه‌بعدی دشوار می‌کرد.
نتیجه، سیستمی است که امکان ساخت Chairside برخی crownها، inlayها، onlayها و veneerهای دائمی را در همان جلسه مطرح می‌کند.
اما شاید مهم‌ترین بخش خبر فراتر از خود Midas Restore باشد: چاپ سه‌بعدی دیگر فقط به دنبال سریع‌تر چاپ کردن نیست؛ رقابت اکنون بر سر موادی است که بتوانند از نظر زیبایی، دوام و رفتار مکانیکی وارد قلمرو ترمیم‌های دائمی شوند.
اگر این مسیر با داده‌های بالینی بلندمدت پشتیبانی شود، مرز میان 3D printing و chairside CAD/CAM در سال‌های آینده بسیار کم‌رنگ‌تر از امروز خواهد شد.
منابع: SprintRay، Inside Dentistry و John Flucke’s Dental Technology Blog.
